GS.TS Lê Anh Vinh hiện phụ trách Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, lấy bằng TS Đại học Harvard khi mới 23 tuổi, được phong học hàm GS năm 2020 ở tuổi 37, trở thành GS trẻ nhất Việt Nam, trong nhiều năm qua, GS, TS Lê Anh Vinh đã dành nhiều tâm huyết cho các dự án giáo dục. Tham gia Diễn đàn tương tác “Đối thoại không biên giới - Dialogue Beyond the Convention, Beyond the Borders” tại sự kiện Cyber Peace 2025 (trường Wellspring); ông Lê Anh Vinh cho biết không một quốc gia nào có thể bảo vệ trẻ em trên môi trường số một cách độc lập; cần sự hợp tác quốc tế và sự đồng lòng của tất cả các bên liên quan trong nước, đặc biệt là nhà trường, học sinh và phụ huynh.

“Chúng tôi cam kết thực hiện công ước ở mức toàn cầu, và trong giáo dục, từ khóa ‘chung tay’ chính là sự đồng hành của tất cả các thành phần để giải quyết vấn đề. Đây là điều kiện tiên quyết để bảo vệ trẻ em trong không gian mạng”, GS.TS Lê Anh Vinh chia sẻ.

Học sinh – chủ thể trong xây dựng nguyên tắc số

Trả lời câu hỏi về việc học sinh có nên tham gia xây dựng quy tắc ứng xử số trong nhà trường, GS.TS Lê Anh Vinh khẳng định: cần thiết và mang tính chiến lược. Theo ông, nguyên tắc ứng xử trên mạng, an toàn số, đặc biệt liên quan tới AI, không phải là giá trị bất biến mà nên được xây dựng trên cơ sở thảo luận, thống nhất giữa nhà trường, học sinh và phụ huynh.

“Nếu học sinh không tham gia, các nguyên tắc sẽ trở thành áp đặt, và các em sẽ không hiểu bản thân mình trong môi trường số. Ví dụ, việc sử dụng AI trong học tập – thay vì nói đơn giản ‘được dùng’ hay ‘không được dùng’, chúng ta cần thảo luận để thống nhất mức độ sử dụng phù hợp, những hạn chế cần thiết và cách khai thác công cụ này hiệu quả” -  ông Vinh giải thích.

Về an ninh mạng trong trường học, ông đưa ra hai cách tiếp cận: đảm bảo chất lượng và quyền của trẻ em. Thông thường, giáo dục hiện nay tiếp cận theo hướng đảm bảo – học sinh phải tuân thủ các quy định. Tuy nhiên, nếu tiếp cận theo quyền trẻ em, những quyền cơ bản như quyền được học tập, quyền tiếp cận công nghệ sẽ không bị hạn chế.

“Tiếp cận cứng nhắc sẽ không phù hợp, vì không gian mạng của trẻ em rộng hơn của người lớn rất nhiều”, GS.TS Vinh nhấn mạnh.

Khung năng lực AI cho giáo viên và học sinh

Theo ông Lê Anh Vinh, viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đang xây dựng hai khung năng lực trí tuệ nhân tạo: một dành cho học sinh – năng lực của tương lai, một dành cho giáo viên – năng lực hiện tại. Giáo viên cần năng lực xử lý các vấn đề trước mắt, còn học sinh cần chuẩn bị cho tương lai. “Trong giáo dục, chúng ta đang chuẩn bị không gian học tập cho tương lai, phục vụ cho sự phát triển dài hạn của các em”, ông Vinh nói.

Ông cũng chia sẻ mối lo của phụ huynh về công nghệ: mặc dù AI mang lại nhiều cơ hội học tập, nhưng nếu sử dụng không đúng cách sẽ biến việc học thành áp lực hoặc làm giảm khả năng tự học của học sinh.
“Có những khóa học chỉ cần vài phút để soạn bài, nhưng giáo viên mất 5 phút, học sinh 1 phút để trả lời. Nếu giáo viên dùng AI soạn bài, học sinh dùng AI giải bài, việc học và dạy không còn diễn ra thực sự. Giá trị của việc học sẽ bị mai một”, ông Vinh phân tích.

Theo ông, giáo dục phải hướng tới tự học suốt đời, giúp học sinh hiểu ý nghĩa của việc học thay vì chỉ tập trung vào điểm số hay kỳ vọng thành tích. Giáo dục cần tạo ra con người toàn diện, có đạo đức, hiểu công dân tốt và trách nhiệm xã hội, thay vì chỉ đạt chuẩn kiến thức.

Những chia sẻ của ông Lê Anh Vinh cũng là tinh thần mà trường Wellspring hướng tới khi triển khai chương trình giáo dục AI chính khóa - A Future-Ready Program” dành cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. Chương trình AI được thiết kế theo chuẩn Viện Công nghệ Massachusetts (MIT - trường Đại học top 1 thế giới  về công nghệ) kết hợp khung năng lực UNESCO, được thiết kế lại bởi Hội đồng giáo dục Wellspring. Nhà trường định hướng học sinh tiếp cận AI không chỉ như công cụ công nghệ mà như một năng lực sống, đặt trọng tâm vào tư duy phản biện, đạo đức số và trách nhiệm xã hội.

Làm gương – yếu tố cốt lõi trong giáo dục

GS.TS Vinh nhấn mạnh một từ quan trọng trong giáo dục: “làm gương”. Cha mẹ, thầy cô và cộng đồng xã hội phải trở thành những tấm gương để học sinh phản chiếu và học hỏi. Ông cho rằng, kỳ vọng thế hệ trẻ phát triển là cao, nhưng nếu không có hình mẫu tốt để học tập, giáo dục khó đạt hiệu quả thực chất.

Ông lấy ví dụ về các trường song ngữ quốc tế như Wellspring: “Những trường có điều kiện thuận lợi cần tiên phong xây dựng bộ quy tắc ứng xử số trong nhà trường, triển khai tốt để lan tỏa tinh thần nêu gương, kết hợp kiến thức số, kỹ năng số và hành vi số”.

Bộ Giáo dục và Đào tạo từ năm 2019 đã xây dựng các khung năng lực số cho học sinh, được chính thức hóa trong thông tư hướng dẫn năng lực số cho tất cả các bậc học. GS Vinh lưu ý: “Vấn đề không chỉ là kiến thức về số, mà quan trọng hơn là biến kiến thức đó thành kỹ năng và hành vi số thực tế. Các trường song ngữ, đa văn hóa có cơ hội làm điển hình, tạo sức lan tỏa trong hệ thống giáo dục”.

Ông Vinh nhấn mạnh, giáo dục cần học hỏi lẫn nhau, không chỉ dựa vào văn bản quy định mà cần tạo môi trường để học sinh thực hành, trải nghiệm và cùng xây dựng các nguyên tắc số trong nhà trường. Đây cũng là cách tiếp cận giáo dục nhân văn, hiện đại và phù hợp với kỷ nguyên số, giúp trẻ em phát triển toàn diện, đồng thời thực hiện hiệu quả Công ước Hà Nội.

Kết nối công nghệ – giáo dục – cộng đồng

Sự kiện Cyber Peace 2025 một lần nữa khẳng định Việt Nam tiên phong trong bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, đồng thời đặt ra trách nhiệm của các trường học, giáo viên, phụ huynh và cả cộng đồng trong việc giáo dục thế hệ số. GS Vinh kết luận: “Công nghệ mang lại cơ hội, nhưng cũng đặt ra trách nhiệm. Giáo dục không chỉ truyền tri thức mà còn phải hình thành hành vi, kỹ năng và giá trị sống cho học sinh. Làm gương là yếu tố quan trọng nhất để thế hệ trẻ học hỏi và phát triển đúng hướng”.

Việc đồng hành, cam kết và chung tay của tất cả các bên là bước đi tiên quyết để Việt Nam trở thành hình mẫu quốc tế trong thực thi Công ước Hà Nội, bảo vệ trẻ em, đồng thời hình thành một thế hệ học sinh tự tin, sáng tạo, có trách nhiệm và hội nhập toàn cầu.

GS. TS Lê Anh Vinh là một nhà giáo dục và khoa học trẻ tài năng của Việt Nam, nổi bật với thành tích học tập và công việc trong lĩnh vực giáo dục. Mặc dù đạt những thành công nối tiếp khi được công nhận tại Viện Nghiên cứu Toán-Lý Erwin Schrödinger (Vienna, Áo) và khoa Toán Đại học Rochester (Mỹ), mở ra cơ hội làm việc tại nước ngoài nhưng năm 2011, GS Vinh quyết định trở về Việt Nam, gia nhập Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội), nơi ông xem là bến đỗ để tiếp tục cống hiến và ươm mầm những tài năng trẻ cho ngành Toán học cửa quốc gia. Chỉ hai năm sau, năm 2013, ông trở thành người trẻ nhất Việt Nam được công nhận chức danh Phó Giáo sư khi mới 30 tuổi.

Năm 2017, ông được bổ nhiệm Phó Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, trực thuộc Bộ GD-ĐT, và từ ngày 1/11/2020, chính thức đảm nhiệm vị trí phụ trách Viện. Hành trình học thuật và công tác của GS Lê Anh Vinh không chỉ là câu chuyện về thành tích cá nhân mà còn là tấm gương về sự cống hiến, tình yêu nghề và trách nhiệm của thế hệ trẻ.

Được biết, GS. TS Lê Anh Vinh còn là tác giả và đồng tác giả ấn phẩm “Giải đố giải ngố cùng truyện ngụ ngôn toán học” (4 cuốn), “Học toán cùng Jenny - Sách dành cho học sinh chuẩn bị vào lớp 1” (8 cuốn), “Cuộc phiêu lưu của Jenny ở Vương quốc Ham chơi”... Và đặc biệt là chủ biên, cùng cộng sự thực hiện bộ sách “Những đứa trẻ hạnh phúc” (10 cuốn) với các chủ đề văn hóa, giáo dục dành cho trẻ em. 
 

Cyber Peace 2025 - Beyond the Hanoi Convention là sự kiện là sự kiện tiếp nối Công ước Hà Nội 2025 – một mốc ngoại giao quan trọng của Việt Nam về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng nhằm thúc đẩy vai trò học sinh như Sứ giả số, chủ động đối thoại, lên tiếng và kiến tạo giải pháp cho một không gian mạng an toàn và nhân văn.

Sự kiện do Hệ thống Trường Phổ thông Liên cấp Song ngữ Quốc tế Wellspring phối hợp cùng Bộ Công an - Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an),  diễn ra vào 15/11/2025 có sự tham gia của các Bộ, Ban ngành và tổ chức quốc tế, Liên hợp quốc: Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Bộ Giáo dục & Đào tạo, Bộ Khoa học & Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ, Liên minh Niềm Tin Số, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia Việt Nam, UNICEF Việt Nam, IOGT Việt Nam, … cùng đại diện từ hơn 45 trường học, Hoa hậu Việt Nam và các KOLs. 

Qua các hoạt động được thiết kế chuyên sâu như: Debate Showcase, Hội nghị mô phỏng Liên hợp quốc (WISMUN 2025), Diễn đàn Đối thoại mở với các đại diện cấp cao - Học sinh trở thành trung tâm của an toàn số, cất tiếng nói của chính mình, tranh biện tích cực và bảo vệ quan điểm, hợp tác để hình thành giải pháp chung, dám hành động vì lợi ích của cộng đồng và nhân loại.

Diễn đàn với sự tham gia của Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh – Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cùng các khách mời: Ông Bùi Thế Giang – Phó Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên Hợp Quốc (Giai đoạn 2007–2012), Ủy viên Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Việt – Mỹ; Ông Trần Văn Đạt - Vụ Trưởng Vụ giáo dục chính trị và Công tác học sinh sinh viên (Bộ Giáo dục & Đào tạo); Ông Nguyễn Hữu Phú – Phó Vụ trưởng Vụ Luật Pháp và Điều Ước quốc tế (Bộ Ngoại giao); Tiến sĩ Nguyễn Vĩnh Sơn - Tổng Hiệu trưởng Trường Wellspring Hanoi.